1945 senesinde Küba Havana’da kurulmuş olan IATA, güvenli ve ekonomik hava ulaşımını sağlayabilmek adına kurulmuştur. IATA açılımı İngilizce’de International Air Transport Association olarak Türkçe’ye Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği olarak geçmiştir. Merkezi ise Kanada’nın Montreal şehrinde yer alır. Yalnızca havayolu şirketlerinin üye olabildiği uluslararası ticaret kuruluşu olan IATA, 140’tan fazla ülkede 270'den fazla üyeye sahiptir.
IATA’nın ana görevi havayolu üzerinden yolcu ve kargo taşımacılığı süreçlerini denetlemesidir. Bir havayolu şirketinin IATA üyesi olabilmesi için ICAO şartlarını karşılaması gerekir. Bu şartlar karşılandığı takdirde havayolu kurumun bir üyesi olma hakkı kazanır. Havacılık sektöründe pek çok alanı destekleyen IATA, kritik havacılık konularında sektördeki politikalarının formüle edilmesine destek olur.
IATA, havayolu şirketlerinin üye olduğu, yolcuların ve havayolu şirketlerinin kaliteli bir şekilde hizmet almasını sağlayan kurumdur. Sektöre destek sunarak verimlilik sağlayan kurum, aşağıdaki alanlarda üyelerine yardımcı olur:
IATA üyeliği, havayolu şirketlerinin daha yüksek kalitede hizmet vermesi ve süreçleri daha iyi yönetmeleri açısından oldukça önemlidir. Hava yolu üzerinden yolcuların ya da kargoların tarife ve yetkilendirme denetlemesini yapan bu kuruluşun görevleri hava taşımacılığında önemli bir yere sahiptir.
Türkçe IATA açılımı; Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği olup, Türkiye’de bulunan hava yollarının bazılarının da üyesi oldukları bir kurumdur. Hava taşımacılığı sektöründe havalimanlarına iki adet kod atanır. Bunlardan bir tanesi de IATA’nın atadığı koddur. Bu kodu atamanın amacı kargo ve yolcu taşımacılığını denetlemektedir. Dolayısıyla bir havalimanı için IATA kodu önem arz eder.
IATA, havayolu sektöründe standartların belirlenmesi konusunda oldukça önemli bir konuma sahip. Hem üyelerin sorunlarını çözme hem denetlemeler hem de standartları belirleme noktasında IATA’nın rolü oldukça büyük. İster yolcu ster kargo olsun IATA’nın amacı havayolu taşımacılığını belirli bir kalite standardında tutmaktır. Yüksek hızda hizmet kurumun önceliklerinden biridir. IATA aynı zamanda yüksek emniyette taşımacılık konusunda kritik bir rol oynar. Standartlara uygun havalimanı terminalleri işletimi ve taşımacılık söz konusu olduğunda IATA devreye girer. Dolayısıyla IATA üyeliği hava yolu firmaları için oldukça avantajlıdır.
Türkiye’de bulunan havayolu şirketlerinin hemen hemen hepsi IATA üyesidir. ICAO şartlarını karşıladıkları için kurumun üyesi olabilmişlerdir. Üye olan ve IATA’nın hizmetlerinden yararlanan Türk havayolu şirketleri şu şekilde sıralanabilir:
IATA Türkiye içerisinde de oldukça aktif bir şekilde çalışmalarını sürdürür. Ülkemizde havalimanlarına verilmiş IATA code sayesinde de havalimanlarında işletme standartları oldukça yüksektir.
IATA üyeliği sayesinde ülkemizin havayolları yüksek kalitede taşımacılık hizmeti vermekte ve gerekli denetlemelerden geçerek verimli bir şekilde işlev görür. Kuruluşundan büyümesine ve gelişmesine kadar uzun bir hikayesi olan IATA, günümüzde her havayolu şirketinin sorunlarını çözmek ve daha hızlı ve verimli hizmet vermek, sürdürülebilir bir işleyişe sahip olmak amacıyla üye olması gereken bir kurum.
IATA havacılığın çoğu alanlarını desteklerken aslında hayat kolaylaştırıyor. Daha verimli ve kaliteli hava taşımacılığı amacıyla kurulan bu kuruluş sayesinde denetlemeler çok daha hızlı bir şekilde gerçekleşiyor. IATA’nın gerçekleştirdiği en önemli işlevlerinden birisi üye ülkelerin sorunlarına çözüm ulaştırmasıdır. Üyelik sistemi ile çalışan IATA belli zamanlarda yaptığı kongre ve seminerlerde üye ülkelerin sorunlarını ele alır.
Bu sorunların giderilmesinde IATA’nın rolü oldukça önemlidir. IATA tarafından verilen hizmetlerin en önemlilerinden bir diğeri ise hava yolu taşımacılığının standartlarını belirliyor olmasıdır. Sektörde hava yolları arasında ciddi bir rekabet söz konusudur. IATA bu rekabetin adil bir ortamda oluşmasını sağlar. Yük taşıma prosedürlerini belirlediği gibi aynı zamanda havalimanı terminallerinin tasarımı ve işletilmesi konusunda standartları da belirler.