Bir yükün kara, deniz, demiryolu ve havayolu gibi farklı taşıma yolları kullanılarak taşınmasına olanak tanıyan “Intermodal taşımacılık nedir?” sorusunun yanıtı kısaca, yüklerin farklı depo alanlarına aktarılmadan farklı araçlarla hedefe ulaştırma sistemi olarak verilebilir. Ürünlerin, bir kara aracından bir deniz aracına veya hava aracından demiryolu aracına aktarılırken saklandığı konteyner değiştirilmeden taşınmaya devam etmesi sistemidir. Bu durum maliyetleri düşürürken aynı zamanda da lojistik alanında iş ve zaman bakımından verimliliği artırır.
Küresel ticaretin önemli bir parçası haline gelen intermodal taşımacılık, lojistik şirketleri ve üreticiler için hem kolaylık hem de prestij sağlayan pek çok avantaja sahiptir. Modern lojistik alanının temel taşlarından biri olan bu taşımacılık yöntemi genellikle konteyner taşımacılığıyla benzeşir. Örneğin konteyner ile taşınan yükler, gemiyle limana yanaştıktan sonra bir tren yardımıyla taşınmaya devam edilebilir. Ancak burada farklı olan konteyner taşımacılığında depo alanının araca bağlı olmasıdır. Yükler gemiden indirilir ve trene aktarılır. İntermodal taşımacılıkta ise konteyner doğrudan gemiden trene taşınabilir durumdadır.
Lojistik sektörü için, hız ve kolaylık sağlayan “Intermodal taşımacılık ne demek?” tüm süreç boyunca planlama, koordinasyon ve lojistik uzmanlığı gerektiren intermodal taşımacılığın uygulanması için lojistik alanında çalışanların izlemesi gereken dört adımdan söz edilebilir. İntermodal taşımacılık örnekleri de göz önünde bulundurulduğunda ilk adımın ürünlerin konteynerlara uygun biçimde yerleştirilmesi olduğu söylenebilir. Bu aşamada yükün türüne ve özelliklerine göre konteyner tipi seçilmelidir. Örneğin gıda ürünleri için soğutucu dolaplar veya kimyasal sıvılar için tanklar kullanılabilir.
Yükleme işlemi tamamlandıktan ikinci adım olan taşıma modları arası geçiş aşaması başlar. Konteyner kara aracıyla lojistik merkezi veya limana ulaştırılır. Ardından konteyner, ürünlerin taşınacağı araca yüklenir. Bu süreçte konteynerin taşınması için vinç ve benzeri araçlar kullanılır. Üçüncü adım yüklerin konteynerdan hiç çıkarılmadan farklı modlarda yolculuk etmesidir. Ürünlerin konteynerda kalması hem taşıma hem de mod değişimi sırasında olası zararların veya karışıklığın önüne geçer. Son adımda ise varış noktasına ulaşıldığında yüklerin konteynerdan boşaltılarak alıcıya teslim edilmesidir. Ayrıca tüm süreç gelişen teknolojinin, rota planlaması ve izleme sistemleri gibi katkılarıyla daha kolay uygulanır bir hale gelir.
Intermodal taşımacılık avantajları, öncelikle yüklerin aktarımı sırasında konteyner içinde saklanmasıyla ortaya çıkmaktadır. Yüklerin zarar görmesini minimuma düşüren bu yöntem aynı zamanda hırsızlık ve kaybolma gibi riskleri de en aza indirir. Ayrıca yüklerin konteynerda saklanması zaman kazandıran bir yöntemdir. Bununla birlikte konteynerların ise araç değiştirmesi hem esneklik hem de yine hız kazandırır. Örneğin trafik sıkışıklığı gibi karayolu kaynaklı gecikmeler farklı ulaşım yolları ile aşılabilir. Esnekliği sayesinde uluslararası ticarette etkin bir lojistik sunan intermodal taşımacılık, küresel tedarik zincirinin sorunsuz işlemesini sağlar. Ayrıca sınır geçişlerinde de işlemlerin daha hızlı gerçekleşmesine olanak tanır.
Hava, deniz, kara ve demir yolu sayesinde farklı intermodal taşımacılık türleri olması, söz konusu taşımacılık modelinin avantajlarının da çeşitlenmesine katkı sağlar. Öncelikle ürünlerin farklı modlarla taşınıyor olması çevreye zarar veren yakıtların da en aza indirilmesi anlamına gelir. Lojistik firmaları, yüklerin taşınacağı haritayı hem zaman, hem finansal hem de çevresel olarak en avantajlı biçimde belirler. Demir veya deniz yolu gibi ekonomik taşıma modları sayesin maliyeti düşen intermodal taşımacılık, ürünlerin paketlenmesi veya indirilip bindirilmesi ihtiyacını sıfıra indirmesi bakımından da kazanç sağlar.
Peki Türkiye’de “Intermodal taşımacılık nedir nasıl yapılır?” öncelikle Asya, Avrupa ve Orta Doğu arasında köprü görevi gören Türkiye, söz konusu taşımacılık yöntemi için stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle Türkiye’de son yıllarda intermodal taşımacılık konusunda önemli yatırımlar yapılmıştır. Üç kıtayı birleştiren bir konumda olması nedeniyle uluslararası ticarette bir lojistik merkezi haline gelen Türkiye’de süreç, Marmara Bölgesi’ndeki büyük limanlar, İstanbul Havalimanı ve doğuya uzanan demiryolu ağları üzerinden işler.
Dünya ticareti için kullanılan intermodal taşımacılık özellikleri Türkiye özelinde kendine has avantajlara da sahiptir. Türkiye’nin dış ticaret hacmini artırma potansiyeline sahip olan intermodal taşımacılık, Türkiye’nin uluslararası lojistik standartlarına uyumu da kolaylaştırır.