Taşımacılık terimi birçok evrağın düzenlendiği, prosedürlerin uygulandığı, karmaşık bir süreçtir. Bu sürecin hem alıcı hem gönderici hem de taşıyıcı tarafından sorunsuz geçmesi için ilgili bazı belgelere ihtiyaç duyulur. Bu sayede sağlam kurulan tedarik zinciri ile taşınan malın ihracatçıdan başlayarak müşteri tarafına kontrollü bir şekilde ulaşması sağlanır.
Taşımacılıkta kullanılması elzem olan bir belge olarak IMO karşımıza çıkar. IMO belgesi adını uluslararası denizcilik örgütünün baş harflerinden alır. Orijinal ifadesi ile IMO açılımı, International Maritime Organization olarak kullanılır. Özellikle tehlikeli maddelerin taşınması sırasında kullanılan bu belge bir sürü fayda sunar. Burada doldurulan bilgilerin eksiksiz ve tam oluşu oldukça önemlidir. Bu sayede operasyon sürecinde aksaklık oluşumu engellenir.
Taşımacılıkta sunmuş olduğu avantajlarla denizyolu daha çok tercih edilir. Maliyet açısından kolaylık sunması ile taşınan malların zaman açısından çabuk ulaşması denizyolu ulaşımının tercih edilmesinde önemli etkenlerdir. IMO sembolleri ile olası risklerin önüne geçilmiş olur.
Tehlikeli ürün gruplarının taşınması sırasında uygulanması gereken farklı prosedürler oluşur. Her ürünün kendi özelinde taşınırken kalması gereken sıcaklık seviyesi, bulunduğu ortam ve özellikleri, güneşe direk maruz kalmaması gerekliliği gibi kriterleri bulunur Toksik sembolü ve zehirli sembolü gibi kullanımlar ilgili gemi personeli için önemli ve gerekli bilgiler taşır. Taşıyıcı firmanın güvenli bir operasyon yürütmesini destekler. Kullanılan bu semboller ile patlayıcı risk taşıyan, tehlikeli maddelerin taşınması işlemi sorunsuz gerçekleşir. Aynı zamanda taşıma sırasında üründen dolayı gerçekleşecek olan deniz kirlenmelerinin de önüne geçilmiş olur. Bununla birlikte IMO belgesinin adını aldığı IMO örgütü;
Çevre dostu uygulamaların geliştirerek belirli uluslararası bir standart oluşturulmasını olmasını,
Olası gemi kazalarının önlenmesini,
Taşıma yapacak gemilerin tasarımı, olması gereken ekipmanı ile ilgili standardizasyon oluşturulmasını,
Denizyolu taşımacılığındaki gelişmeleri takip ederek sektörün ilgili ihtiyaçlarına bir cevap oluşturabilmeyi sağlar.
IMO, denizyolu taşımacılığında güvenliği ve çevrenin korunmasını sağlamak ve bunun sürekliliğini oluşturmak için yaptığı bazı düzenlemeler ile ilerler. IMO ile atıkların denize karışması ile kirlenmesinin önüne geçilebilir. Bu belge ile taşınan tehlikeli maddelerin sınıflandırması yapılır ve ona göre işaretlenir. IMO sembolleri, kanunlar minvalinde belirlenir ve uluslararası alanda standart sağlanmış bir iletişim dilidir. Bu sayede yapılan sınıflandırmaların karşılıklı anlamlandırılması rahatlıkla sağlanır.
Tehlikeli semboller içlerinde yapılan belli ana sınıflandırmalara göre alt başlıklar şeklinde belirlenir. Patlayıcılar, gazlar, yanıcı sıvılar, yanıcı katılar, oksitleyici maddeler, toksik ve mikrop bulaştırıcı maddeler, radyoaktif maddeler, aşındırıcılar ve diğer tehlikeli maddeler olmak üzere madde sınıflandırılması yapılır. IMO patlayıcılar kategorisinde yer alır ve kendi içinde belli sınıflandırmalara tabi tutularak belirlenir. Yukarıda belirlenmiş olan bu sınıflar, sahip oldukları özellikleri ve verebileceği zarar seviyesine göre sıralanır.
Taşınma sırasında bir fiziksel temas gerektiren durumların sağlığı olumsuz etkileme riski oluşabilir. Aynı zamanda hava veya su yolu ile bir temas olması halinde ise denizlerin kirlenmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu yüzden olası kirlenmeleri önlemek, en minimal düzeye indirmek için tehlikeli madde sembollerinin kullanımı önemlidir.
Taşınan maddenin sahip olduğu yanıcı ve patlayıcı özelliklere göre kullanılan sembollerin doğruluğu hayatiyet taşır. Örneğin zehirli toksik madde sembolü kullanıldığında buradaki maddelerin yutulma veya solunma sırasında, deriyle temasında ağır yaralanmalara ve ölüme sebebiyet vereceği bilgisi sunulmuş olur. Zehirli madde sembolü kullanımı ile böcek ilaçları, dezenfektanlar ve tıbbi malzemelerin taşındığı bilgisi sağlanır. Herhangi bir şekilde solunması ve diğer gıdalarla yakın alanda bulunması risk taşır.
Denizyolu taşımacılığını güvenli bir seçenek haline getirebilmek için kullanılan evrakta kodlar ve semboller kullanılır. İlgili belgenin operasyonda kullanımı zorunlu olup alabilmek aşaması uzun bir zorlu bir süreçtir. Bu taşımacılık türünde önemli olan tehlikeli sınıflamasına giren yüklerin güvenli bir şekilde yükleme limanından alınıp tahliye limanına ulaştırmaktır. Burada gemi ve içerisindeki yüklerin alacağı olası hasar riskine karşı bazı kurallar uygulanır. Aynı zamanda çevre, deniz ve insan sağlığının korunması konusu da önemlidir.
Bütün bunların yanında taşınma işlemi gerçekleştirilirken ilgili ülkelerin prosedürlerine ve devlet politikaların hakim olmak gerekir. Peki, denizyolu taşımacılığı yapabilmek için kullanımı sağlanan gemilerde IMO numarası nedir? Yedi haneden oluşan bu numaradan gemi kimlik numarası olarak bahsedilebilir. Geminin kullanıcısı, bayrağı değişse bile belirlenen numara kullanılır. Taşımacılık operasyonlarında kullanıldığı sürece boyunca bu numara onun için bir belirteçtir. IMO numarası uygulaması ile emniyet sağlanırken deniz ticaretinde güvenilir taşımacılığın yapılmasına imkan tanır.
İlgili taşımayı yapacak olan firma, operasyon sürecinde limana varılması planlanan zamanda liman görevlilerin güvenliğini sağlamakla mükelleftir. Ayrıca gerekli teçhizatların sağlanması ve bilgilendirmelerin yapılması taşıyıcı firma tarafından sağlanır. Denizcilik sembolleri, taşıyıcı gemilerin ve liman görevlilerinin rahat bir şekilde anlaşmasını ve aynı şeyi anlamasını sağlar. Tehlikeli madde taşımacılığında olası riskleri en aza indirgemek için denizyolu taşımacılığında kullanılan araçlar ön plana çıkar.
Denizyolu ticaretinde tehlikeli madde taşıyıcılığı için konteynerler sağlam ve güvenilir bir seçenektir. Konteynerler ve kullanımı zorunlu tehlikeli madde sembolleri ile birden fazla türde tehlikeli ürün aynı anda taşınabilir. Tehlikeli madde taşınırken, maddelerin özelliklerinin bilinmesi ve hassas davranılması gerekir. Aynı zamanda taşınacak maddeye uygun bir araç seçimi de oldukça önemlidir.